Aspecto
En el verbo perifrástico, el participio dice cómo se ve la acción (aspecto) y el auxiliar, cuándo (tiempo). Con el mismo auxiliar, tres aspectos:
- Perfectivo (erosi dut, lo he comprado): la acción está terminada.
- Imperfectivo (erosten dut, lo compro): costumbre o repetición.
- Prospectivo (erosiko dut, lo compraré): futuro o, en pasado, intención (erosiko nuen, lo iba a comprar).
Para lo que está pasando ahora mismo, ari izan: erosten ari naiz (lo estoy comprando). Ari va siempre con izan, aunque el verbo principal sea NOR-NORK.
| Aspektua | Orainaldia | Lehenaldia |
|---|---|---|
| burutua | erosi dut | erosi nuen |
| ez-burutua | erosten dut | erosten nuen |
| geroa | erosiko dut | erosiko nuen |
| ari | erosten ari naiz | erosten ari nintzen |
Formas
Nivel: A1. Reglas:
- Imperfectivo: -tu y -du → -tzen (hartzen, aldatzen); -n → -ten, perdiendo la n (egiten, jaten); -i → -ten si el radical acaba en s, z, tz o x (erosten, idazten), y si no, -tzen (etortzen, irakurtzen).
- Prospectivo: -ko, y -go tras -n (egingo, joango).
- Radical: se quitan -tu, -du o -i (alda, eros, etor); si acaba en -n, no cambia. Se usa en el potencial, el subjuntivo y el imperativo: ver potencial.
| Partizipioa | Ez-burutua | Geroa | Erroa |
|---|---|---|---|
| erosi | erosten | erosiko | eros |
| ikusi | ikusten | ikusiko | ikus |
| idatzi | idazten | idatziko | idatz |
| etorri | etortzen | etorriko | etor |
| irakurri | irakurtzen | irakurriko | irakur |
| hartu | hartzen | hartuko | har |
| aldatu | aldatzen | aldatuko | alda |
| egin | egiten | egingo | egin |
| joan | joaten | joango | joan |
| jan | jaten | jango | jan |
Otras estructuras
Nivel: B2.
- Izan aspectual: costumbre o experiencia: hori askotan entzun izan dut (eso lo he oído muchas veces).
- -ta y -rik: estado resultante: lana eginda dago, lana eginik dago (el trabajo está hecho); leihoa irekita utzi dut (he dejado la ventana abierta).
- -t(z)ekoa izan: lo que estaba previsto: bihar etortzekoa da (tiene previsto venir mañana); etortzekoa zen, baina ez da etorri (iba a venir, pero no ha venido).