Aspektua
Aditz perifrastikoan, partizipioak esaten du ekintza nola ikusten den (aspektua), eta laguntzaileak noiz (denbora). Laguntzaile berarekin, hiru aspektu:
- Burutua (erosi dut): ekintza amaituta dago.
- Ez-burutua (erosten dut): ohitura edo errepikapena.
- Geroa (erosiko dut): etorkizuna, edo lehenaldian, asmoa (erosiko nuen).
Une honetan gertatzen ari dena esateko, ari izan: erosten ari naiz. Ari beti izan-ekin doa, aditz nagusia NOR-NORK izanda ere.
| Aspektua | Orainaldia | Lehenaldia |
|---|---|---|
| burutua | erosi dut | erosi nuen |
| ez-burutua | erosten dut | erosten nuen |
| geroa | erosiko dut | erosiko nuen |
| ari | erosten ari naiz | erosten ari nintzen |
Formak
Maila: A1. Arauak:
- Ez-burutua: -tu eta -du → -tzen (hartzen, aldatzen); -n → -ten, n galduta (egiten, jaten); -i → -ten erroa s, z, tz edo x-z amaitzen bada (erosten, idazten), eta bestela -tzen (etortzen, irakurtzen).
- Geroa: -ko, eta -n-z amaitzen denean -go (egingo, joango).
- Erroa: -tu, -du eta -i kenduta (alda, eros, etor); -n-z amaitzen denak ez du aldatzen. Ahaleran, subjuntiboan eta aginteran erabiltzen da: ikus ahalera.
| Partizipioa | Ez-burutua | Geroa | Erroa |
|---|---|---|---|
| erosi | erosten | erosiko | eros |
| ikusi | ikusten | ikusiko | ikus |
| idatzi | idazten | idatziko | idatz |
| etorri | etortzen | etorriko | etor |
| irakurri | irakurtzen | irakurriko | irakur |
| hartu | hartzen | hartuko | har |
| aldatu | aldatzen | aldatuko | alda |
| egin | egiten | egingo | egin |
| joan | joaten | joango | joan |
| jan | jaten | jango | jan |
Beste egitura batzuk
Maila: B2.
- Izan aspektuala: ohitura edo esperientzia: hori askotan entzun izan dut.
- -ta eta -rik: egoera, ekintzaren ondorioa: lana eginda dago, lana eginik dago; leihoa irekita utzi dut.
- -t(z)ekoa izan: egitekoa zena: bihar etortzekoa da; etortzekoa zen, baina ez da etorri.