← Toda la gramática

Verbos sintéticos

La mayoría de los verbos son perifrásticos (erosten dut), pero unos pocos se conjugan sin auxiliar: nago (estoy), noa (voy), dakit (sé). La forma sintética dice lo que pasa en ese momento; para la costumbre se usa la perifrástica: etxean nago (estoy en casa, ahora), pero etxean egoten naiz (suelo estar en casa).

Según el HEOC, en cada nivel se aprenden estos:

NOR

Presente:

Nor egon joan etorri ibili
ni nago noa nator nabil
zu zaude zoaz zatoz zabiltza
hura dago doa dator dabil
gu gaude goaz gatoz gabiltza
zuek zaudete zoazte zatozte zabiltzate
haiek daude doaz datoz dabiltza

Pasado:

Nor egon joan etorri ibili
ni nengoen nindoan nentorren nenbilen
zu zeunden zindoazen zentozen zenbiltzan
hura zegoen zihoan zetorren zebilen
gu geunden gindoazen gentozen genbiltzan
zuek zeundeten zindoazten zentozten zenbiltzaten
haiek zeuden zihoazen zetozen zebiltzan

Non zaude? (¿dónde estás?) Lanera noa (voy al trabajo). Autobusa badator (ya viene el autobús). Zer moduz zabiltza? (¿qué tal andas?)

NOR-NORK

Con NOR hura, en presente. Si el objeto es plural, se añade -zki- o -tza-: dauzkat, dakizkit, daramatzat, dakartzat.

Nork jakin eduki eraman ekarri esan
nik dakit daukat daramat dakart diot
zuk dakizu daukazu daramazu dakarzu diozu
hark daki dauka darama dakar dio
guk dakigu daukagu daramagu dakargu diogu
zuek dakizue daukazue daramazue dakarzue diozue
haiek dakite daukate daramate dakarte diote

Pasado:

Nork jakin eduki eraman ekarri
nik nekien neukan neraman nekarren
zuk zenekien zeneukan zeneraman zenekarren
hark zekien zeukan zeraman zekarren
guk genekien geneukan generaman genekarren
zuek zenekiten zeneukaten zeneramaten zenekarten
haiek zekiten zeukaten zeramaten zekarten

Ez dakit non dagoen (no sé dónde está). Zer diozu? (¿qué dices?) Aterkia daramazu? (¿llevas el paraguas?)

Esan sintético (diot, dio) y el auxiliar NOR-NORI-NORK (esan diot) se parecen, pero no son lo mismo: zer dio? (¿qué dice?) frente a zer esan dio? (¿qué le ha dicho?).

Ejercicios