Examen de C1 (1) · ardiketak

Parte 1: La semana laboral de cuatro días

Aukeratu hutsune bakoitzari dagokion aukera.

Azken hilabeteotan, hainbat enpresak lau eguneko lan-astea probatu dute. Langileak pozik daude: atseden gehiago hartzen dute eta, , lehen baino gutxiago gaixotzen dira. Langile batek esan digunez, «lehen ostiralerako iristen nintzen; orain, astelehenean gogotsu hasten naiz lanean».

Enpresek, , ez dute ekoizpenik galdu; askok diote, are gehiago, lehen baino hobeto antolatzen direla. Hala ere, neurria ez da sektore guztietan . Ospitaleetan edo dendetan, adibidez, lanaldia murriztuko balitz, langile gehiago .

Sindikatuek, gainera, ohartarazi dute soldatak ez jaitsi behar: lanorduak gutxitzea ongi dago, baina ez soldata . Gobernuak lege bat prestatu nahi du, enpresa gehiagok esperimentua egin .

Oraingoz, ordea, zalantza asko daude, eta inork ez daki neurriak noiz arte . , eztabaida mahai gainean dago, eta ez da erraz itxiko.

(1) Para añadir otra ventaja (además): gainera.
(2) Participio con -ta, que expresa un estado: lehertuta (reventado, agotado).
(3) Contrapone la visión de las empresas a la de la plantilla (por su parte): berriz. Alegia y hots aclaran (es decir).
(4) El sufijo -garri indica «que se puede»: aplikagarria (aplicable).
(5) Condición hipotética de presente (murriztuko balitz), con behar izan impersonal y nor plural (langile gehiago): beharko lirateke (harían falta).
(6) Subordinada completiva con sujeto plural (soldatak): direla.
(7) Para decir a costa de qué: -tzearen kontura (a costa de bajar el sueldo). «Murriztu gabe» diría lo contrario: solo bajando el sueldo.
(8) Finalidad con subjuntivo en presente (nahi du) y sujeto plural: dezaten (para que hagan).
(9) Iraun es NOR-NORK (neurriak, ergativo) y habla del futuro: iraungo duen (cuánto durará).
(10) Para cerrar pese a lo anterior (en cualquier caso): edonola ere.

Parte 2: Comprensión lectora: las tiendas del pueblo

Irakurri testua eta aukeratu erantzun egokiena.

Herri txiki batean sartzen zarenean, badago berehala nabaritzen den zerbait: erakusleiho hutsak. Azken hamarkadan, ehunka herritan itxi dituzte okindegiak, harategiak eta liburu-dendak, eta askotan ez da inor etorri haien lekua hartzera. Erraza litzateke errua internetari botatzea, eta askok hala egiten dute: gero eta jende gehiagok erosten du sakelakotik, eta asteburuetan hiriburuetako merkataritza-guneetara joaten da, erosketak aisialdiarekin nahastuz.

Azalpen horrek, ordea, errealitatearen zati bat baino ez du erakusten. Herriko dendariekin hitz egiten denean, beste kexa batzuk agertzen dira: alokairuek gora egin dute etxebizitzen merkatuaren presioz, udalek nekez laguntzen diete denda txikiei, eta erretiroa hartzen duten dendariek ez dute ordezkorik aurkitzen. «Nire alabak ez du denda hartu nahi, eta ez diot errurik botatzen», dio hirurogei urte baino gehiago dituen okin batek. «Goizeko lauretan jaiki eta igandeetan ere lan egin, zertarako? Hiriko edozein bulegotan gehiago irabaziko luke».

Arazoa, gainera, ez da ekonomikoa bakarrik. Denda bat ixten denean, herriak topagune bat galtzen du. Adineko askorentzat, ogia erostera joatea da egunean etxetik ateratzeko aitzakia bakarra, eta dendariak izaten dira, sarritan, bezeroren bat egun batzuetan agertu ez dela ohartzen diren lehenak. Hori ez dago inongo kontabilitatean jasota, baina herri bizi baten eta lo egiteko baino balio ez duen herri baten arteko aldea, neurri handi batean, horretan datza.

Egoerari buelta emateko, zenbait herritan bide berriak urratu dituzte. Batzuetan, herritarrek kooperatiba bat sortu dute: bazkide bakoitzak kuota txiki bat ordaintzen du, langile batek edo bik kudeatzen dute denda, eta irabaziak herrian bertan inbertitzen dira. Beste batzuetan, udalak lokala doan uzten du, dendak ordutegi zabala izateko baldintzarekin. Emaitzak ez dira nonahi berdinak izan: kooperatiba batzuk laster itxi dira, bazkideek hasierako gogoa galdu dutenean.

Esperientzia horiek erakusten dute, hala ere, galdera ez dela bakarrik nola salbatu negozio bat. Herri askotan, denda txikia zerbitzu publiko baten antzekoa bihurtu da, eta horrela ulertu beharko genuke. Merkatuak ez du arazoa bere kabuz konponduko: herritarrok eta erakundeek ezer egiten ez badugu, ez gaitezen gero harritu herria lo egiteko toki huts bihurtzen denean.

Parte 3: Carriles bici

Bete hutsuneak fitxekin. Bi fitxa soberan daude.

Elige una ficha y colócala en su sitio. Para quitarla, toca el hueco. Al terminar, pulsa Corregir.

Hiri askotan bizikleta-bideak egin dituzte azken urteotan. , jende gehiago joaten da bizikletaz lanera. Aldaketa ez da, , denentzat erraza izan: dendari batzuk kexu dira, aparkalekuak kendu dituztelako.

Udalak, , dio salmentak ez direla jaitsi. , datuak ere aurkeztu ditu: bi urtean, auzoko dendek % 4 gehiago saldu dute. Auzokideek ere, oro har, begi onez ikusten dute aldaketa, zarata gutxiago dagoelako eta airea garbiagoa delako.

, bizikleta-bideek onura asko ekarri dituzte, baina eztabaidak ez du amaitzeko itxurarik.

(1) Consecuencia (como resultado): hay carriles y por eso más gente va en bici.
(2) Contraste dentro de la frase, detrás del verbo (sin embargo): ordea. No va al principio de la frase.
(3) Para introducir la postura de la otra parte (por su parte): bere aldetik.
(4) Para reforzar lo anterior (es más): no solo lo dice, también da datos.
(5) Al final del texto, para recoger lo dicho (en resumen): laburbilduz.