C1 azterketa (1) · ardiketak

1. zatia: Lau eguneko lan-astea

Aukeratu hutsune bakoitzari dagokion aukera.

Azken hilabeteotan, hainbat enpresak lau eguneko lan-astea probatu dute. Langileak pozik daude: atseden gehiago hartzen dute eta, , lehen baino gutxiago gaixotzen dira. Langile batek esan digunez, «lehen ostiralerako iristen nintzen; orain, astelehenean gogotsu hasten naiz lanean».

Enpresek, , ez dute ekoizpenik galdu; askok diote, are gehiago, lehen baino hobeto antolatzen direla. Hala ere, neurria ez da sektore guztietan . Ospitaleetan edo dendetan, adibidez, lanaldia murriztuko balitz, langile gehiago .

Sindikatuek, gainera, ohartarazi dute soldatak ez jaitsi behar: lanorduak gutxitzea ongi dago, baina ez soldata . Gobernuak lege bat prestatu nahi du, enpresa gehiagok esperimentua egin .

Oraingoz, ordea, zalantza asko daude, eta inork ez daki neurriak noiz arte . , eztabaida mahai gainean dago, eta ez da erraz itxiko.

(1) Beste onura bat eransteko: gainera.
(2) Partizipioa -ta atzizkiarekin, egoera adierazteko: lehertuta (oso nekatuta).
(3) Langileen eta enpresen ikuspegiak kontrajartzeko: berriz. Alegia eta hots argitzeko dira.
(4) -garri atzizkiak «egin daitekeena» adierazten du: aplikagarria.
(5) Alegiazko baldintza orainaldian (murriztuko balitz), behar izan inpertsonalarekin eta NOR pluralean (langile gehiago): beharko lirateke.
(6) Mendeko perpaus osagarria, subjektua pluralean (soldatak): direla.
(7) Zeren kaltetan egiten den adierazteko: -tzearen kontura. «Murriztu gabe» kontrakoa litzateke: soldata jaitsiz bakarrik.
(8) Helburua, subjuntiboz eta orainaldian (nahi du), NORK pluralean: dezaten.
(9) Iraun NOR-NORK da (neurriak), eta etorkizunaz ari da: iraungo duen.
(10) Aurrekoa gorabehera ondorioa ateratzeko: edonola ere.

2. zatia: Irakurmena: herriko dendak

Irakurri testua eta aukeratu erantzun egokiena.

Herri txiki batean sartzen zarenean, badago berehala nabaritzen den zerbait: erakusleiho hutsak. Azken hamarkadan, ehunka herritan itxi dituzte okindegiak, harategiak eta liburu-dendak, eta askotan ez da inor etorri haien lekua hartzera. Erraza litzateke errua internetari botatzea, eta askok hala egiten dute: gero eta jende gehiagok erosten du sakelakotik, eta asteburuetan hiriburuetako merkataritza-guneetara joaten da, erosketak aisialdiarekin nahastuz.

Azalpen horrek, ordea, errealitatearen zati bat baino ez du erakusten. Herriko dendariekin hitz egiten denean, beste kexa batzuk agertzen dira: alokairuek gora egin dute etxebizitzen merkatuaren presioz, udalek nekez laguntzen diete denda txikiei, eta erretiroa hartzen duten dendariek ez dute ordezkorik aurkitzen. «Nire alabak ez du denda hartu nahi, eta ez diot errurik botatzen», dio hirurogei urte baino gehiago dituen okin batek. «Goizeko lauretan jaiki eta igandeetan ere lan egin, zertarako? Hiriko edozein bulegotan gehiago irabaziko luke».

Arazoa, gainera, ez da ekonomikoa bakarrik. Denda bat ixten denean, herriak topagune bat galtzen du. Adineko askorentzat, ogia erostera joatea da egunean etxetik ateratzeko aitzakia bakarra, eta dendariak izaten dira, sarritan, bezeroren bat egun batzuetan agertu ez dela ohartzen diren lehenak. Hori ez dago inongo kontabilitatean jasota, baina herri bizi baten eta lo egiteko baino balio ez duen herri baten arteko aldea, neurri handi batean, horretan datza.

Egoerari buelta emateko, zenbait herritan bide berriak urratu dituzte. Batzuetan, herritarrek kooperatiba bat sortu dute: bazkide bakoitzak kuota txiki bat ordaintzen du, langile batek edo bik kudeatzen dute denda, eta irabaziak herrian bertan inbertitzen dira. Beste batzuetan, udalak lokala doan uzten du, dendak ordutegi zabala izateko baldintzarekin. Emaitzak ez dira nonahi berdinak izan: kooperatiba batzuk laster itxi dira, bazkideek hasierako gogoa galdu dutenean.

Esperientzia horiek erakusten dute, hala ere, galdera ez dela bakarrik nola salbatu negozio bat. Herri askotan, denda txikia zerbitzu publiko baten antzekoa bihurtu da, eta horrela ulertu beharko genuke. Merkatuak ez du arazoa bere kabuz konponduko: herritarrok eta erakundeek ezer egiten ez badugu, ez gaitezen gero harritu herria lo egiteko toki huts bihurtzen denean.

3. zatia: Bizikleta-bideak

Bete hutsuneak fitxekin. Bi fitxa soberan daude.

Aukeratu fitxa bat eta jarri bere lekuan. Kentzeko, ukitu hutsunea. Amaitzean, sakatu Zuzendu.

Hiri askotan bizikleta-bideak egin dituzte azken urteotan. , jende gehiago joaten da bizikletaz lanera. Aldaketa ez da, , denentzat erraza izan: dendari batzuk kexu dira, aparkalekuak kendu dituztelako.

Udalak, , dio salmentak ez direla jaitsi. , datuak ere aurkeztu ditu: bi urtean, auzoko dendek % 4 gehiago saldu dute. Auzokideek ere, oro har, begi onez ikusten dute aldaketa, zarata gutxiago dagoelako eta airea garbiagoa delako.

, bizikleta-bideek onura asko ekarri dituzte, baina eztabaidak ez du amaitzeko itxurarik.

(1) Ondorioa: bideak egin dituzte, eta horregatik jende gehiagok erabiltzen du bizikleta.
(2) Kontrastea, esaldi barruan eta aditzaren ondoren: ordea. Ez da esaldiaren hasieran jartzen.
(3) Beste aldearen iritzia sartzeko: bere aldetik.
(4) Aurrekoa indartzeko: esateaz gain, datuak ere eman ditu.
(5) Testuaren amaieran, esandakoa biltzeko: laburbilduz.